All posts by Bahasa dan masyarakat

Peribahasa dan Amalan Negatif

Oleh IZANI HAJI DAUD

Peribahasa merupakan khazanah Melayu yang amat berharga dan sebati dengan kehidupan masyarakat Melayu sejak zaman-berzaman dan digunakan dengan meluas pada zaman silam. Peribahasa ialah ayat atau urutan kata yang mempunyai susunan yang tetap dan mengandungi pengertian yang tertentu. Oleh sebab itu, apabila meneliti sesebuah peribahasa, yang tersirat itu lebih penting daripada yang tersurat.

Dalam kehidupan masyarakat Melayu, peribahasa turut memainkan peranan yang besar kerana berupaya menjelaskan sesuatu keadaan atau perlakuan, baik yang positif mahupun yang negatif. Ada beberapa peribahasa yang digunakan dalam pertuturan yang menunjukkan sikap dan amalan negatif seseorang.

___

Rencana ini dipetik daripada Dewan Bahasa November 2011.

PU3

Bahasa Komunikasi Iklan

Oleh Roslan Daud

Perkataan “ekspresif” didefinisikan sebagai sesuatu perbuatan, tulisan atau lukisan yang dapat melahirkan sesuatu maksud yang meliputi perasaan dan tujuan, sama ada melalui cetakan atau catan. Bahasa iklan pula dapat diertikan sebagai bahasa yang digunakan sebagai medium penyampaian maklumat bagi tujuan mempromosikan barangan dan perkhidmatan, selain memujuk, memuji dan merayu.

Pengiklanan dapat dibahagikan kepada dua bentuk, iaitu bentuk pemberitahuan dan bentuk promosi produk. Matlamat utama adalah untuk menyampaikan maklumat secara berkesan dengan menggunakan bahasa yang ringkas dan mudah supaya difahami oleh pembaca atau pendengar. Contohnya, pemberitahuan tentang tawaran tender, tawaran kerja atau suatu pengumuman.

Bagi iklan promosi produk pula, bahasa yang digunakan berbentuk pujian dan pujukan, malah boleh dikatakan rayuan secara halus. Hal ini dilakukan dengan memaparkan kebaikan dan kelebihan produk yang berkaitan supaya pengguna dapat mengubah fikiran dan seterusnya mencuba menggunakan produk yang diiklankan.

Perlu ditegaskan bahawa bahasa yang disampaikan melalui komunikasi pengiklanan tidak terhad kepada tulisan, ungkapan mahupun ayat semata-mata, malahan lebih luas daripada itu. Penggunaan ilustrasi, multimedia dan warna merupakan bahasa bukan verbal yang jarang-jarang diterjemahkan secara terang-terangan oleh khalayak.

Contoh terbaik ialah iklan jalur lebar P1 Wimax yang menggunakan satu patah perkataan sahaja, iaitu “POTONG!”. Perkataan itu bermaksud seruan kepada pengguna supaya menghentikan perkhidmatan jalur lebar yang dimiliki syarikat lain. Iklan ini telah bersaing dengan beberapa syarikat telekomunikasi, seperti Telekom Malaysia dengan Streamyx dan Maxis dengan Maxis Wired Broadband untuk memenangi hati pengguna internet agar menggunakan perkhidmatan mereka. Ternyata iklan ini mampu mengangkat reputasi syarikat telekomunikasi ini pada tahap yang tersendiri.

___

Rencana ini dipetik daripada Dewan Bahasa Oktober 2011. Sila dapatkan di pasaran sekarang.

DBP Tonggak Maruah Bahasa Melayu

Oleh Nik Nor Ahmarizam Nik Ahmad

Usia Dewan Bahasa dan Pustaka (DBP) saban tahun kian matang. Tarikh keramat 22 Jun 2011 sewajarnya diingati oleh semua pencinta bahasa dan sastera negara terutamanya dalam ranah gagasan murni 1 Malaysia: Rakyat Didahulukan, Pencapaian Diutamakan. Semua pihak seharusnya menyambut hari ulang tahun kelahiran penubuhan DBP yang ke-55 dengan perasaan bangga selain berazam untuk terus mendukung peranan dan mengangkat martabat DBP di persada kebangsaan dan antarabangsa.

Usia DBP yang telah menjangkau separuh abad menggambarkan bahawa tahap matang dan iltizam DBP untuk mengembangkan dan menyebarluaskan bahasa dan sastera di dalam dan luar negara tidak boleh diperlekeh dan dipandang sepi oleh masyarakat. Perjuangan suci DBP nan ikhlas semestinya mendapat tempat dalam jiwa masyarakat tanpa perasaan waswas. Hal ini dikatakan demikian kerana DBP lahir setahun sebelum negara merdeka dan menjadi institusi penting kerajaan yang memperjuangkan dan memajukan bahasa sebagai sebahagian daripada keperluan negara dan kebangsaan. Dengan kata lain, DBP sendiri lahir daripada gelombang dan gerakan siasah selain cita-cita para pejuang bahasa dan sastera.

Menurut Datuk A. Aziz Deraman (1999), mantan Ketua Pengarah DBP, “Pada alaf baharu ini, DBP terpaksa meneruskan perjuangan yang masih belum selesai untuk memartabatkan bahasa Melayu baik pada peringkat nasional mahupun internasional walaupun dengan apa-apa juga alternatif. Menjelang alaf tersebut, masyarakat Malaysia harus lebih bijak dan sensitif menanggapi keperluan dan situasi semasa bagi memastikan bahasa Melayu terus berkembang dan menduduki tempat yang sewajarnya”. Pandangan muluk Aziz jelas mengingatkan para pencinta dan pejuang bahasa Melayu bahawa maruah bahasa Melayu lewat Perkara 152 Perlembagaan Persekutuan tidak boleh diincitkan oleh “kambing keramat” yang sentiasa berlegar-legar untuk mencari ruang dan kesempatan bagi “mengebat erat membuhul mati” bahasa Melayu di bumi bertuah ini. Dalam hal ini, tamsil yang nyata ialah permintaan Persatuan Ibu Bapa untuk Pendidikan Malaysia (Page) yang mahu Pengajaran dan Pembelajaran Sains dan Matematik dalam Bahasa Inggeris (PPSMI) dijadikan sebagai opsyen di sekolah rendah kebangsaan dan sekolah menengah kebangsaan. Kerajaan kini sedang berusaha untuk memastikan dasar Memartabatkan Bahasa Malaysia dan Memperkukuh Bahasa Inggeris (MBMMBI) dilaksanakan dengan jayanya di sekolah rendah dan menengah mulai tahun 2011.

___

Rencana ini dipetik daripada Dewan Bahasa September 2011. Sila dapatkan di pasaran sekarang.

Dialek dan Masa

Oleh Solihin Abu Hassan

Bahasa memainkan peranan yang amat penting dalam kehidupan manusia. Bahasa merupakan alat komunikasi yang paling berkesan yang digunakan oleh manusia untuk berinteraksi antara satu sama lain. Bahasa bukanlah satu fenomena semula jadi tetapi sesuatu yang dipelajari untuk memenuhi kehendak dan keperluan individu. Proses menguasai kecekapan berbahasa melibatkan soal luaran, seperti latar belakang fikiran penutur, kebudayaan dan taraf sesuatu bahasa dalam sesebuah negara.

Malaysia mempunyai pelbagai ragam bahasa yang berhubung kait secara langsung dengan pembahagian geografi atau kawasan daerah. Semakin besar jumlah penuturnya dan semakin luas daerah penyebaran bahasa itu, maka semakin banyaklah pula perbezaan yang wujud.

Bahasa merupakan alat untuk berkomunikasi walaupun berbeza cara sebutan dan intonasinya. Dalam bahasa Melayu, terdapat objek atau tindakan yang boleh mewakili beberapa istilah. Sebagai contoh, “babi” dan “khinzir” merupakan objek yang sama. Namun, menyebut babi dalam perbualan akan meninggalkan kesan emosi yang sangat berbeza berbanding dengan menyebut khinzir. Begitu juga halnya dengan istilah “isteri”, “bini” atau “orang rumah” dan istilah “perempuan”, “wanita” atau “betina”, yang meninggalkan kesan emosi yang berbeza, bergantung pada ragam sosial atau fungsi bahasa itu sendiri.

___

Rencana ini dipetik daripada Dewan Bahasa September 2011. Sila dapatkan di pasaran sekarang.