PUPUS HABITAT PUPUS BAHASA

Oleh : Zulkifli Salleh

Pada tahun 2011, David Harmon dan Jonathan Loh, yang mengendalikan Index of Linguistic Diversity (ILD), memberikan amaran tentang potensi “pemupusan massa” linguistik pada abad ke-21. ILD merupakan ukuran kuantitatif pertama yang pernah wujud tentang trend dalam kepelbagaian linguistik global, menyatakan bahawa hanya 80 peratus bahasa yang dituturkan pada tahun 1970 masih wujud pada tahun 2005.  Dengan kata lain, dalam masa 35 tahun, kepelbagaian linguistik global berkurangan sebanyak 20 peratus, bahkan kepelbagaian linguistik peribumi merosot lebih ketara di kebanyakan wilayah di dunia. Seterusnya, 16 bahasa dunia yang besar meningkatkan penguasaannya dalam kalangan penduduk dunia daripada 45 peratus (1970) kepada 55 peratus (2005).

            Walaupun terdapat 7000 bahasa yang dituturkan pada tahun 2011, kepelbagaian linguistik global kelihatan semakin merosot dan kadar bilangan penutur setiap bahasa ini pula sangat tidak seimbang. Ada beberapa bahasa yang setiap satunya mempunyai banyak penutur, manakala banyak bahasa lain pula mempunyai bilangan penutur yang kecil. Agihan ini, menurut ILD, terlalu terpencong, iaitu sebahagian daripada penduduk dunia bertutur dengan menggunakan satu atau beberapa bahasa daripada 25 bahasa “besar”, manakala selebihnya, bertutur dengan 6975 bahasa “kecil” yang lain.  Bahasa kecil ini akhirnya semakin hilang daya saing berbanding dengan bahasa “besar”. Daripada sejumlah bahasa “besar”  itu, 10 bahasa yang teratas terdiri daripada bahasa Cina (Mandarin), Sepanyol, Inggeris, Hindi, Bengali, Portugis, Rusia, Jepun, Jerman (Standard), dan Jawa.

Leave a Reply