Kata Dialek

Oleh S. Nathesan

Satu daripada jenis perkataan yang terdapat dalam perbendaharaan kata bahasa Melayu ialah kata dialek. Dialek juga dikenali sebagai loghat dalam bahasa Melayu. Kata dialek termasuk dalam kosa kata yang tidak formal dalam bahasa. Dialek dapat dibahagikan kepada dua jenis, iaitu dialek geografi atau daerah dan dialek sosial.

Umumnya, dialek geografi difahami sebagai bahasa yang dituturkan di kawasan tertentu sahaja, seperti dialek Kelantan di negeri Kelantan, dialek Terengganu di negeri Terengganu, dan dialek Kedah di negeri Kedah. Dialek sosial ialah kelainan bahasa yang digunakan oleh ahli sesuatu kumpulan atau lapisan masyarakat, seperti bahasa istana yang digunakan oleh golongan diraja.

Penggunaan kata dialek terhad kepada percakapan dalam kalangan kumpulan penutur tertentu sahaja. Misalnya, kata “ketangi” (malu kerana kalah tanding atau kena tipu, Glosari Dialek Johor, 2013) dalam dialek Johor digunakan dalam kalangan masyarakat Johor sahaja, dan biasanya hanya difahami oleh kumpulan penutur tersebut. Demikian juga kata “santap” hanya digunakan oleh golongan istana.

Menurut Trudgill, P. dalam Sociolinguistics: An Introduction, dialek merujuk pelbagai jenis bahasa yang berbeza-beza, yang dibezakan dari segi perbendaharaan kata, tatabahasa dan sebutan. Seperti yang dijelaskan oleh Trudgill, setiap dialek memiliki kosa kata yang tersendiri. Oleh hal yang demikian, dialek yang terdapat di Malaysia juga masing-masing mempunyai kosa kata yang tersendiri.

_____

Rencana ini dipetik daripada Dewan Bahasa, September 2013.

Leave a Reply